Mieczys�aw Pajewski, "Meandry spor�w o pochodzenie" (2) (2005)

Id� pod pr�d czerwiec 2005, rok 3 nr 6 (11), s. 8-9; http://www.podprad.knp.lublin.pl/archiwum-2.php?idg=34&tyt=MEANDRY%20SPOR�W%20O%20POCHODZENIE%20cz.%20II

 

s. 8

Dlaczego B�g stworzy� paso�yty?

           Przeciwnicy idei stworzenia cz�sto uzasadniaj� swoje pogl�dy, wskazuj�c na istnienie paso�yt�w w �wiecie o�ywionym. Istniej� takie organizmy, kt�re jedynie wykorzystuj� inne organizmy, cz�sto z fatalnym skutkiem dla tych drugich. Je�li B�g jest stw�rc� przyrody – argumentuj� przeciwnicy stworzenia – to stworzy� tak�e paso�yty. Jak istnienie paso�yt�w mo�na pogodzi� z wiar� w kochaj�cego Boga? Czy wszechmocny i kochaj�cy B�g stworzy�by tak odra�aj�ce gatunki organizm�w?

           Istniej� wsp��cze�nie teologowie, kt�rzy rozwi�zuj� ten problem (i og�lniej: problem z�a w �wiecie) kwestionuj�c wszechmoc Bo��. To teologowie procesu. Postrzegaj� oni �wiat i zasady nim rz�dz�ce jako pierwotne. B�g, ich zdaniem, ma by� uwarunkowany tymi zasadami, jest czynnikiem kieruj�cym, kt�ry prowadzi �wiat, lecz jest ograniczony owymi bardziej podstawowymi zasadami. Alfred North Whitehead, wybitny logik, matematyk i filozof, ojciec teologii procesu, by� wielkim zwolennikiem Platona. A wed�ug Platona to, co pierwotne, to nie osobowy stw�rca, lecz doskona�e, odwieczne, niezmienne i og�lne idee, formy, kt�re za spraw� Demiurga (boga-budowniczego �wiata) znajduj� niedoskona�e odzwierciedlenie w przyrodzie. Teologia procesu rozwi�zuje problem obecno�ci z�a w �wiecie, ale za cen� rezygnacji z wszechmocy Boga: B�g jest �yczliwy, ale nie jest wszechmocny, chce dobrze, ale w du�ej mierze po prostu nie potrafi zapobiec z�u. Problem takiego rozwi�zania polega na tym, �e teologia procesu nie jest teologi� chrze�cija�sk�. Dla tej ostatniej bowiem ostateczn� rzeczywisto�ci� jest B�g, a nie cokolwiek innego – B�g, kt�ry jest wszechmocny i wolny w swoim stw�rczym dzia�aniu.[1]

           Odpowied� na pytanie, dlaczego istniej� paso�yty, skoro stw�rc� �wiata jest kochaj�cy i wszechmocny B�g, sk�ada si� z dw�ch cz��ci. Dzi� zajmiemy si� pierwsz� z nich.

 

Upadek

Przede wszystkim nale�y zauwa�y�, �e �wiat, jaki obserwujemy wok�� siebie, nie jest tym �wiatem, jaki B�g stworzy�. B�g stworzy� �wiat doskona�y. Biblijny opis stworzenia wielokrotnie powtarza znamienne s�owa po aktach stw�rczych dokonanych w poszczeg�lnych dniach stworzenia: „I widzia� B�g, �e [rezultaty stworzenia] by�y dobre”. W stworzonym �wiecie nie by�o nieporz�dku, b�lu, cierpienia, chor�b, walki o byt, dysharmonii i grzechu. A przede wszystkim nie by�o �mierci. Obecny �wiat w niewielkim tylko stopniu przypomina tamten. Wszystko chyli si� ku upadkowi. Zwierz�ta stale walcz� z innymi zwierz�tami oraz z chorobami. Obowi�zuje powszechna zasada starzenia si� i �mierci. Dotyczy to tak�e cz�owieka, zar�wno w aspekcie indywidualnym, jak i zbiorowym. Pa�stwa, a nawet ca�e cywilizacje, powstaj�, istniej� przez jaki� czas i upadaj�. �atwiejsze jest pope�nianie z�a ni� dobra. �wiat jest pe�en nienawi�ci, egoizmu, przest�pstw, wojen. Sta�o si� co� z�ego z doskona�ym Bo�ym stworzeniem.

           Odpowied� na pytanie, co si� sta�o, znajdujemy w trzecim rozdziale Ksi�gi Rodzaju. Pawe� aposto� tak m�wi o tym rozdziale:

A to dlatego – jak przez jednego cz�owieka grzech wszed� na �wiat, a przez grzech �mier�, i w ten spos�b �mier� przesz�a na wszystkich ludzi, poniewa� wszyscy zgrzeszyli. (Rzym. 5:12)

A nieco dalej:

Ca�e bowiem stworzenie zosta�o poddane marno�ci – nie z w�asnej ch�ci, ale z woli Tego, kt�ry je podda� – w nadziei, �e r�wnie� i ono zostanie wyzwolone z niewoli zepsucia, by uczestniczy� w wolno�ci i chwale dzieci Bo�ych. Wiemy przecie�, �e ca�e stworzenie a� dot�d j�czy i wzdycha w b�lach rodzenia. (Rzym. 8:20-22)

Grzech wszed� na �wiat przez cz�owieka. Ale w pierwotnej naturze cz�owieka nie by�o niczego, co mog�oby go sk�oni� do grzechu. Czynnikiem sprawczym musia� by� kto� inny. Biblia m�wi o w��u, a dok�adniej: o z�ym duchu, kt�ry u�ywa� cia�a w��a. P��niej tego „w��a starodawnego” Biblia uto�samia z diab�em i szatanem (Obj. 12:9; 20:2), kieruj�cym buntem anio��w przeciwko Bogu.

 

Lucyfer

           Zast�py anio��w (pos�a�c�w Bo�ych) zosta�y stworzone przypuszczalnie pierwszego dnia (na temat daty ich stworzenia Biblia milczy) do bardzo wielu pos�ug wok�� tronu Bo�ego. Byli oni bardzo zr��nicowani co do „mocy i zwierzchno�ci”. Bibli�ci przypuszczaj�, �e o najwi�kszym z tych duchowych stworze� m�wi� fragmenty dwu ksi�g starotestamentowych: Izajasza 14:12-15 oraz Ezechiela 28:11-19. Pierwszy z tych fragment�w jest wzi�ty z kontekstu m�wi�cego o kr�lu Babilonu, ale pewne stwierdzenia wydaj� si� wykracza� poza to, co mo�na powiedzie� o ziemskim kr�lu („spad�e� z niebios, Ja�niej�cy, Synu Jutrzenki”). Drugi fragment dotyczy kr�la Tyru, ale tak�e pewne stwierdzenia wykraczaj� daleko poza to, co mo�na o nim powiedzie� („mieszka�e� w Edenie”, „by�e� doskona�y w post�powaniu swoim od dni twego stworzenia”). Chocia� Lucyfer zosta� stworzony, jak i inni anio�owie, „do us�ug (...) na pomoc tym, kt�rzy maj� posi��� zbawienie” (Hebr. 1:14), serce jego sta�o si� wynios�e (Ezech. 28:17) i zacz�� my�le�, �e sam m�g�by sta� si� Bogiem (Izaj. 14:14). Poniewa� znalaz�a si� w nim nieprawo�� (Ezech. 28:15), spad� z nieba jak b�yskawica (�uk. 10:18), zosta� rzucony na ziemi� (Ezech. 28:17), a ostatecznie zostanie wrzucony w ogie� wieczny (Mat. 25:41).

 

Zwiedzenie

           Szatan pod postaci� w��a zacz�� delikatnie swoje zwiedzenie, od poddania w w�tpliwo�� s�owa Bo�ego: „Czy to prawda, �e B�g powiedzia�?” Pytanie dotyczy�o oczywistej nieprawdy: „Czy to prawda, �e B�g powiedzia�: Nie jedzcie owoc�w ze WSZYSTKICH drzew tego ogrodu?” (Rodz. 3:1). I Ewa, oczywi�cie, zapewni�a go w odpowiedzi, �e si� myli. Jednak samo wdanie si� w rozmow� z Szatanem wywar�o na ni� niszczycielski wp�yw. Przedstawiaj�c s�owa Boga zar�wno doda�a co� do nich, jak i uj��a z nich. Powiedzia�a: „Owoce z drzew tego ogrodu je�� mo�emy”, podczas gdy B�g powiedzia�, �e mog� wed�ug upodobania spo�ywa� z wszelkiego drzewa tego ogrodu (Rodz. 2:16). B�g powiedzia� te�, �e nie wolno je�� z drzewa poznania dobra i z�a (Rodz. 2:17), ale Ewa doda�a „a nawet go dotyka�”, co by�o ju� jej w�asnym dodatkiem. Historia ta pokazuje, jak niebezpieczne jest zar�wno dodawanie czego� do s��w Boga, jak i odejmowanie od nich.[2]

           Ale Szatan nie zadowoli� si� zmian� s��w Boga. Poszed� dalej. Zaprzeczy� im: „Na pewno nie umrzecie! (...) tak jak B�g b�dziecie znali dobro i z�o”. Ta pokusa „b�dziecie jak B�g” to dok�adnie ta sama pokusa, kt�rej sam uleg�, gdy si� zbuntowa� przeciwko Bogu. Ten schemat r�wnie� powtarza si� w ca�ej p��niejszej historii cz�owieka: zaczyna si� od kwestionowania s�owa Bo�ego lub tego, �e B�g jest dobry, a ko�czy si� stawianiem cz�owieka na piedestale, deifikacj� cz�owieka, kiedy cz�owiek sam sobie ustala standardy prawdy i sprawiedliwo�ci.

           Skuteczno�� dzia�ania Szatana polega na tym, �e jego obietnice s� cz��ciowo prawdziwe. Oczy naszych prarodzic�w si� otworzy�y i poznali dobro i z�o – tyle, �e nie jak B�g. Warto o tym pami�ta�, gdy rozpatrujemy sp�r ewolucjonizm-kreacjonizm. Gdyby wszystko to, o czym m�wi� ewolucjoni�ci, by�o fa�szem, sprawa by�aby �atwa do rozstrzygni�cia. Problem w tym, �e bardzo cz�sto maj� racj�, za wyj�tkiem tej najwa�niejszej: kto stworzy� Wszech�wiat, �ycie, jego podstawowe formy i cz�owieka.

 

Skutki Upadku

           W 3 rozdziale Ksi�gi Rodzaju opisana jest

 

s. 9

najwi�ksza tragedia, jaka spotka�a cz�owieka w czasie jego historii – Upadek, zerwanie bezpo�redniej ��czno�ci z Bogiem, utrata stworzonego stanu niewinno�ci, czego rezultatem jest obecny stan grzechu i wyobcowania. Cz�owiek nie zosta� stworzony jako maszyna, ale jako wolna istota, kt�ra mog�a wybiera� dobro lub z�o, mi�o�� Boga lub j� odrzuci�. Nie istnia� najmniejszy pow�d, by cz�owiek musia� wybra� grzech, ale m�g� to zrobi�, je�li tego zechcia�. B�g uczyni� go istot� doskona�� i umie�ci� go w doskona�ym �rodowisku, kt�re w pe�ni zaspokaja�o jego potrzeby. Cz�owiek nie dziedziczy� grzesznej natury, jak my obecnie, by� wi�c w stanie oprze� si� zewn�trznej presji prowadz�cej do grzechu.

           Ale pope�ni� grzech, a przez to wprowadzi� na �wiat grzech i �mier�: „przez jednego cz�owieka grzech wszed� na �wiat, a przez grzech �mier�” (Rzym. 5:12); „w Adamie wszyscy umieraj�” (1 Kor. 15:22). Adam otrzyma� wyrok �mierci. By�a to zasada na�o�ona na jego biologiczne �ycie. W rezultacie jego potomkowie dziedzicz� r�wnie� wbudowan� w swoje �ycie zasad� �mierci. W chwili pocz�cia dziecko zaczyna umiera�.

           Dziedziczona jest nie tylko tendencja do �mierci, ale i do grzechu. Ka�dy z nas w swoim dojrza�ym �yciu faktycznie wybra� b�d� wybiera z�o: „�mier� przesz�a na wszystkich ludzi, poniewa� wszyscy zgrzeszyli” (Rzym. 5:12). To, �e dotyczy nas s�d Bo�y, nie jest wynikiem jedynie grzechu Adama, ale tak�e naszych w�asnych grzech�w.

           Ksi�ga Rodzaju 3:14-19 zawiera to, co powszechnie nazywa si� Przekle�stwem grzechu lub Kl�tw� grzechu. W rzeczywisto�ci jest tam kilka kl�tw b�d� kilka faz tej samej kl�twy: przekle�stwo na�o�one na kr�lestwo zwierz�t, na w��a, na kobiet�, na Adama i jego potomk�w oraz na wszystkie sk�adniki ziemi. Poniewa� Adam mia� panowa� nad ziemi�, to odk�d zacz�� umiera�, tak�e ziemia zacz��a „umiera�”. Ten stan ziemi aposto� Pawe� nazwa� „niewol� zepsucia”, co mo�na tak�e odda� s�owami: „stopniowy upadek”, „rozpad” (Rzym. 8:21). „Ca�e bowiem stworzenie zosta�o poddane marno�ci” (Rzym. 8:20).

           Trzy g��wne aspekty Przekle�stwa grzechu odpowiadaj� trzem podstawowym formom stworzenia opisanym w 1 rozdziale Ksi�gi Rodzaju. Najpierw zosta�y stworzone fizyczne sk�adniki wszech�wiata (Rodz. 1:1), potem �ycie (Rodz. 1:21), a w ko�cu duchowa natura cz�owieka (Rodz. 1:27). Inne wielkie wydarzenia Tygodnia Stworzenia polega�y na kszta�towaniu, porz�dkowaniu i organizowaniu stworzonych istot w r��ne „rodzaje” cia� fizycznych i biologicznych (wzmiank� o tym mo�emy znale�� w 1 Kor. 15:38-41). I podobnie Przekle�stwo spad�o na sk�adniki fizyczne (Rodz. 3:18), kr�lestwo zwierz�t (Rodz. 3:14) i na rodzaj ludzki (Rodz. 3:16.19), poniewa� te trzy elementy – fizyczny, biologiczny i duchowy – by�y sk�adnikami bytu ludzkiego, a ludzie porzucili Boga.

 

Nadzieja

           Kl�twa Bo�a zosta�a wypowiedziana w takim samym porz�dku chronologicznym, w jakim pope�niony by� grzech – najpierw dotyczy�a Szatana, potem Ewy, a w ko�cu Adama. Ale Adam i Ewa zostali poddani Przekle�stwu „w nadziei” p��niejszego wyzwolenia, odkupienia (Rzym. 8:20-21), za� wyrok na Szatana by� ostateczny i nieodwo�alny. Pewnego dnia na �wiecie mia� pojawi� si� Drugi Adam, poddany pokusom jak my (Hebr. 4:15), ale kt�ry pokona je wszystkie (�uk. 4:1-12). Nadzieja, jak� mamy, polega na tym, �e „jak w Adamie wszyscy umieraj�, tak te� w Chrystusie wszyscy b�d� o�ywieni”, a „jako ostatni wr�g zostanie pokonana �mier�” (1 Kor. 15:22.26).

*   *   *

           Z�o, jakie obserwujemy w �wiecie, w tym paso�yty, nie s� wynikiem Bo�ego stworzenia. To rezultat Upadku spowodowanego przez grzech pierwszych ludzi.

 

Mieczys�aw Pajewski

[email protected]; http://www.creationism.org.pl



[1] Por. William A. Dembski, The Design Revolution. Answering the Toughest Questions about Intelligent Design, InterVarsity Press, Downers Grove, Illinois, s. 173-175; ten�e, „Odmiany naturalizmu. Czy kt�ra� forma naturalizmu jest zgodna z teori� inteligentnego projektu?”, Na Pocz�tku... 2005, nr 1-2 (190-191), s. 50-52 [45-54].

[2] „Nic nie dodacie do tego, co ja wam nakazuj�, i nic z tego nie odejmiecie, zachowuj�c nakazy waszego Boga, kt�re na was nak�ada” (Powt. Pr. 4:2); „Do s��w Jego nic nie dodawaj” (Przys�. 30:6).