Id� pod pr�d maj 2006, nr 5 (22), s. 8-10.
O tym, jak
ewolucjonistyczni rycerze �wiat�o�ci walczy� musz� z kreacjonistyczn� Armi�
Mroku
W ostatnim numerze Id� po pr�d p. Janusz Korwin-Mikke przedstawi� nieco swoich refleksji po �mierci Stanis�awa Lema, do��czaj�c tego ostatniego do sporego ju� szeregu pretendent�w do tytu�u „obalacza socjalizmu” (jest tam m.in. JPII, Gorbaczow, Wa��sa, zbiorowo Solidarno��; osobi�cie najbardziej ceni� wk�ad Reagana). Dzisiaj chcia�bym napisa� o innym autorze Science-Fiction, Isaacu Asimovie, i nie o jego dzie�ach literackich, ale popularno-naukowych. A i to w�ziej, bo dotycz�cych tylko kreacjonizmu.
Isaac Asimov napisa� co najmniej 216 ksi��ek (s. 45), [1] powie�ci, ksi��ek popularyzuj�cych nauk�, zar�wno dla dzieci, jak i dla doros�ych. Zajmowa� si� te� krytyk� kreacjonizmu, wypowiadaj�c przy tej okazji wiele odkrywczych i malowniczych twierdze�.
Zagro�enie przez kreacjonizm
Kreacjoni�ci to fanatycy, kt�rzy mog� doprowadzi� do „upadku ca�ych narod�w”. Kreacjonizm to „z�y sen dla tych, kt�rzy „zetkn�li si� z prawdziw� nauk�”, to „nag�y powr�t do �ycia w koszmarze”, nowy marsz Armii Mroku, stanowi�cy „wyzwanie dla wolnej my�li i o�wiecenia” (s. 11). „Armie Mroku” lub „Armie Nocy” (armies of night) to szczeg�lnie udane wyra�enie Asimova. Armia Mroku sk�ada si� z dziesi�tk�w milion�w kreacjonist�w, kt�rzy „nigdy nawet nie s�yszeli i nie my�leli o argumentach” ani za, ani przeciw teorii ewolucji, a kt�rzy maszeruj� „z Bibliami trzymanymi wysoko nad g�ow�”. Bo, oczywi�cie, jak si� maszeruje trzymaj�c Bibli� w r�ku, w dodatku jeszcze wysoko nad g�ow�, to my�lenie jest niemo�liwe. Armia Mroku to „pot��na i przera�aj�ca si�a, g�ucha na argumenty” i zabezpieczona przed czystym racjonalizmem (s. 19).
Zw�aszcza ta Biblia jest szczeg�lnie gro�na, bo c�� to jest Biblia? To po prostu kolekcja napisana „dwa i p�� tysi�ca lat temu przez prowincjonalnych pisarzy plemiennych nie posiadaj�cych najmniejszej wiedzy” z biologii, astronomii i kosmogonii. A takiej wiedzy wojownicy Armii Mroku w Biblii szukaj� (s. 36). Kreacjoni�ci, „maj�c do wyboru Bibli� i nauk�, wybior� Bibli�, odrzucaj�c ca�kowicie nauk�, mimo licznych dowod�w i �wiadectw” (s. 21). Swoja definicj� Biblii Asimov konkuruje z Richardem Dawkinsem, innym antykreacjonist�, wed�ug kt�rego
Zdaniem ni�ej podpisanego definicja Biblii podana przez Dawkinsa jest lepsza od tej znajdowanej u Asimova – zw�aszcza m�wienie o odchodach i Biblii jednocze�nie, to majstersztyk dobrego smaku i subtelnego wychowania! Przegrywaj�c w tej jednej dziedzinie z Dawkinsem, Asimov jednak g�ruje w kilku innych.
Kim s� wojownicy Armii Mroku i co g�osz�?
Po pierwsze, wierz� oni w m�od� Ziemi�. Upieraj� si�, �e „wszech�wiat, �ycie i istoty ludzkie zosta�y powo�ane do istnienia w obecnym kszta�cie zaledwie przed paru tysi�cami lat” (s. 41), �e Ziemia ma co najwy�ej 10 000 lat (s. 10, 25), �e datowanie za pomoc� pomiar�w radioaktywno�ci jest niepewne (s. 14). Uczony, kt�ry dyskutuje z kreacjonistami, winien domaga� si� od nich „rzeczywistych fakt�w wskazuj�cych, �e stworzenie wszech�wiata mia�o miejsce przed kilkoma tysi�cami lat” (s. 42).
|
A co naprawd� m�wi�
kreacjoni�ci? Henry M. Morris, Creation and Its Critics. Answers to Common
Questions and Criticism on the Creation Movement, Creation-Life
Publishers, San Diego 1982, s. 25-26. |
Po drugie, Armia Mroku wierzy, �e „istoty ludzkie wraz z innymi gatunkami zosta�y powo�ane przez Wszechmocnego Stw�rc� jako zupe�nie odr�bne gatunki” (s. 10). Twierdzi, i� „ewolucjoni�ci nie s� w stanie na podstawie �adnych skamienia�o�ci wskaza� stadium po�redniego pomi�dzy gatunkami” (s. 14) Og�lnie rzecz bior�c „ka�dy oddzielny gatunek zosta� stworzony przez Stw�rc�” (s. 25).
|
A naprawd�... kreacjoni�ci nie g�osz� osobnego stworzenia wszystkich istniej�cych gatunk�w – m�wi�, i to od dawna, nawet w czasach Darwina – o stworzeniu wi�kszych jednostek taksonomicznych ni� gkatunek, nazywaj�c je „rodzajem”, „typem”, „podstawowym typem” lub „baraminem” (patrz w tej sprawie „Meandry 7”, Id� pod pr�d pa�dziernik 2005, nr 10 (15), s. 8-9). |
Po trzecie wreszcie, kreacjoni�ci twierdz�, �e „nigdy nie zachodzi�y ani nie zachodz� �adne procesy ewolucyjne” (s. 10). Nie wierz�, �e istnia�y stadia po�rednie mi�dzy gatunkami (s. 14).
|
A naprawd�... kreacjoni�ci akceptuj� istnienie tak mutacji, jak i doboru naturalnego. Dzia�a on w ramach stworzonych typ�w, prowadz�c do pojawiania si� rozmaitych gatunk�w. Kreacjoni�ci akceptuj� wi�c mikroewolucj�, a zaprzeczaj� istnieniu makroewolucji, powstawaniu nowyhch og�lnych plan�w �ycia poprzez radykaln� ekspansj� puli genetycznej. |
�r�d�em kreacjonizmu jest brak wiedzy i nieuctwo p�yn�ce (oczywi�cie) z Biblii
Od pocz�tku �wiata niewiedza by�a �r�d�em wiary w bog�w i demony: ”deszcz zraszaj�cy ziemi� sp�ywa� musi z naczynia trzymanego r�kami boga”, „wiatr dmie z p�uc boga”, „s�o�ce podr��uj�ce po niebie domaga si� ognistego rumaka oraz trzymaj�cego lejce boga”. Asimov s�usznie zauwa�a, �e „mo�na tak ci�gn�� tego typu racje bez ko�ca. Dla ludzi sprzed ery naukowej ca�kowicie nie do przyj�cia by�a my�l, by s�o�ce, wiatr i deszcz wynika�y jedynie z nast�pstwa praw �lepej natury, bez uczestnictwa sprawczego rozumu” (s. 11). Kreacjoni�ci znajduj� si� na poziomie ludzi sprzed ery naukowej, ale czego mo�na si� spodziewa� od ludzi, kt�rzy maszeruj� „z Bibliami trzymanymi wysoko nad g�ow�”? Gdyby jeszcze trzymali je za pazuch� albo pod pach�. Ale nie, oni trzymaj� j� nad g�ow�! „Wiele jeszcze jest tajemnic wszech�wiata, na kt�re nauka nie mo�e udzieli� zadawalaj�cej odpowiedzi” – zauwa�a Asimov – ale to nie pow�d, by te tajemnice wyja�nia� odwo�uj�c si� do Boga. „Tego typu argumenty redukuj� Boga do kilkusylabowego substytutu, znacz�cego po prostu ’Nie wiem’”. [...] „Da� si� pokona� przez niewiedz� czy wr�cz nieuctwo, a p��niej nazwa� przeciwnika Bogiem – to by� zawsze symptom niedojrza�o�ci” (s. 12).
|
A naprawd�... Wnioski kreacjonistyczne wyprowadzane s� nie z tego, czego nie wiemy, ale z tego, co wiemy. To wiedza o skamienia�o�ciach, rodzajach i tempie mutacji, o nieredukowalnej z�o�ono�ci uk�ad�w biochemicznych, o informacji biologicznej sk�ania nas do przyj�cia wniosku, �e wiele uk�ad�w biologicznych nie mog�o powsta� na mocy samych tylko �lepych praw przyrody. |
Zamiast stara� si� usuwa� swoj� niewiedz�, kreacjoni�ci interesuj� si� tylko staro�ytnymi podaniami �ydowskimi. Gorzej, „jedynie o nich w�a�nie (w wi�kszo�ci przypadk�w) w og�le s�yszeli i tylko je w zwi�zku z tym chcieliby propagowa�” (s. 12). Dla czytelnika tekstu Asimova z�owieszcza rola Biblii nie jest jednak do ko�ca jasna. Z jednej strony „kreacjoni�ci wymagaj�, by naucza� dos�ownie s��w Biblii” (s. 26), z drugiej strony „aktualna strategia jego [kreacjonizmu] wyznawc�w polega na tym, by si� na ni� [Bibli�] nie powo�ywa�” (s. 17). Asimov nie wyja�ni�, jak mo�na wymaga� dos�ownego nauczania s��w Biblii i jednocze�nie si� na ni� nie powo�ywa�, ale skoro wiemy, �e Armia Mroku to „pot��na i przera�aj�ca si�a, g�ucha na argumenty”, a przy tym maszeruje „z Bibliami trzymanymi wysoko nad g�ow�”, to mo�emy by� pewni, �e jaki� spos�b zab�jczy „dla wolnej my�li i o�wiecenia”, niestety, Armia ta znajdzie.
s. 10
Sk�d ci kreacjoni�ci wiedz�, �e B�g stworzy� �wiat? Poniewa� tak m�wi Biblia, a dla nich „to jest wszystko, co ma naprawd� jakiekolwiek znaczenie” (s. 18).
O co im chodzi? Gdzie maszeruje Armia Mroku?
Kreacjoni�ci k�ad� „fundament pod renesans barbarzy�stwa, pod legalnie kontro�lowane i si�� wprowadzane nieuctwo”, chc� zaprowadzi� „totalitarn� kontrol� my�li i sumie�” (s. 21). Opanowali ju� niekt�re mniej popularne ko�cio�y na prowincji, przekszta�caj�c je na bastiony kreacjonizmu (s. 19). Ko�cio�y te wp�ywaj� na dom, na gazety, na ca�� otaczaj�c� spo�eczno��. Wyra�a si� to „cho�by w naturze �wi�t”. Od kreacjonist�w nie mo�na si� uwolni�, to prawdziwa zmora my�l�cych ludzi. Nie mo�na przed nimi uciec nawet w Kosmos: „w 1968 roku astronautom kr���cym wok�� Ksi��yca nakazano przeczyta� kilka werset�w Genesis, tak jakby NASA pragn��a w ten spos�b uspokoi� opini� publiczn�, �e odwa�y�a si� pogwa�ci� firmament niebieski” (s. 10). Astronauci wili si� jak piskorze, ale co mogli zrobi�, skoro im nakazano! „Nawet prezydent Stan�w Zjednoczonych [Ronald Reagan] wyra�a� swoj� sympati� dla kreacjonist�w” (s. 19). Kreacjoni�ci maj� w gar�ci nie tylko NASA i astronaut�w, ale nawet prezydenta. Nie zawsze Amerykanie maj� to szcz��cie, by mie� takiego prezydenta jak Bill Clinton, kt�ry w przeciwie�stwie do Reagana i Busha opiera� si�, jak tylko m�g�, naciskom kreacjonist�w, popiera� aborcj� i zwi�zki homoseksualne, a na z�o�� kreacjonistom nie przesadza� z ulubionym przez nich staro�wieckim zwi�zkiem monogamicznym, tw�rczo wykorzystuj�c do tego celu cygaro.
|
A naprawd�... Maciej Giertych, „O uczciw� polemik� w sprawie ewolucji”, w: Eugeniusz Mo�czydlowski (red.), Pan B�g czy dob�r naturalny, Megas, Bia�ystok 1994, s. 85 oraz Kosmos 1993, t. 42 (3/4), s. 676. Mieczys�aw Pajewski, Stworzenie czy ewolucja?, Wydawnictwo „Duch Czas�w”, Bielsko-Bia�a 1992, s. 11-12, http://kchds.pl/wydawn.htm |
„Jedynie szko�a mo�e wymkn�� si� ich kontroli. Niestety – tylko w bardzo ograniczonym stopniu” (s. 20), bo nauczyciele s� „skr�powani, wiedz�c wystarczaj�co dobrze, �e ich praca jest w r�kach cz�onk�w komitetu szkolnego, kt�rzy, jak wiadomo, nie s� zazwyczaj nastawieni na rozw�j intelektualny czy na poszerzanie horyzont�w umys�owych uczni�w” (s. 20). Komitety szkolne w Ameryce z�o�one s� z rodzic�w, a – jak wiadomo – wszystkim rodzicom na �wiecie bardzo zale�y, by ich dzieci niczego si� w szkole nie nauczy�y. Najlepiej by by�o, gdyby nauczyciele nie kr�powali si� w �aden spos�b opini� rodzic�w i robili, co chc� (oczywi�cie, co chc� ewolucjoni�ci).
Asimov nie wyja�nia jednak pewnej tajemniczej sprawy: dlaczego szko�a mo�e wymkn�� si� spod kontroli Armii Mroku? Je�li Armia ta stanowi wi�kszo�� odmalowan� plastycznie wcze�niej (te koszmarne miliony ludzi z Bibliami trzymanymi wysoko w r�kach!), to jak szko�a mo�e wymkn�� si� spod kontroli wi�kszo�ci w tak demokratycznym pa�stwie jak Stany Zjednoczone? A mo�e (a� strach pomy�le� i jeszcze wi�kszy strach powiedzie�!) demokracja ameryka�ska ma swoje granice i dobrze zorganizowana i zdecydowana na wszystko mniejszo�� jest w stanie wbrew woli wi�kszo�ci opanowa� ca�e dziedziny �ycia spo�ecznego, jak szkolnictwo, radio, pras�, telewizj�, przemys� filmowy i rozrywkowy, s�downictwo i administracj�? Tylko, niestety, pozostaj� jeszcze te ko�cio�y! Ale i tu jest post�p. „Przyzna� trzeba, �e jest r�wnie� wiele do�� liberalnych ko�cio��w, kt�re pogodzi�y si� z post�pami nauki – nawet z ewolucj�” (s. 19). Na szcz��cie s� i takie ko�cio�y. Chwa�a wszystkim post�powym pastorom, rabinom, ksi��om i arcybiskupom! Niestety, nie wszystkie ko�cio�y jeszcze s� takie. Spokojnie mo�na b�dzie zasn�� dopiero wtedy, gdy zniknie ostatni ko�ci��, kt�ry jeszcze nie godzi si� z post�pami nauki, odrzuca ewolucjonizm i uwa�a Bibli� za co� bardziej warto�ciowego ni� odchody mr�wek.
Wasze ko�cio�y, nasze szko�y!
Dop�ki jednak kreacjoni�ci maj� swoje ko�cio�y, wara im od szko�y! Ostatecznie, konkurencja wymaga istnienia na r�wnych prawach obu stron. A jakie to r�wne prawa, jaka to r�wno��, je�li kreacjoni�ci maj� swoje ko�cio�y, a chc� jeszcze wej�� na teren szk�� publicznych? „Kreacjoni�ci, kontroluj�cy ko�ci�� i spo�ecze�stwo, w kt�rym �yj� i kt�rzy za ‘przeciwnika’ maj� jedynie szko�y publiczne o okrojonym programie w zakresie ewolucji, nie mog� zdzier�y� nawet tej nik�ej konkurencji i domagaj� si� ‘r�wnego czasu nauczania’” (s. 20). Maj� swoje ko�cio�y i jeszcze im ma�o! Co za bezczelno��!
|
A naprawd�... Gdy Associated Press i NBC News zadali Amerykanom w 1981 roku pytanie na temat nauczania w szkole kreacjonizmu obok ewolucjonizmu, to 86% odpowiedzi popar�o tak� ide� (wg Morris, Creation and its Critics..., s. 13). Tak� ide� nauczania obu punkt�w widzenia poparli nawet niekt�rzy rodzice niewierz�cy, kt�rzy po prostu chcieli, by ich dzieci otrzyma�y wszechstronny obraz kontrowersji na temat pochodzenia �ycia i rodzaj�w �ycia. Gdy jednak w 1994 roku Public Agenda zada�a rodzicom uczni�w ameryka�skich szk�� publicznych pytanie, jak� maj� opini� w sprawie „nauczania na lekcjach nauk przyrodniczych na r�wni biblijnego uj,�cia stworzenia i darwinowskiej teorii ewolucji”, to odpowiedzi popieraj�cych udzieli�o tylko 38% pytanych, a spo�r�d praktykuj�cych chrze�cijan jeszcze mniej, bo tylko 37% (First Things First: What Americans Expect from the Public Schools, Public Agenda, New York 1994, za: Molleen Matsumura, „Finds 38% of Americans Favor Teaching Creationism”, National Center for Science Education Reports, Fall 1996, vol. 125, No. 3, s. 5). I s�usznie popar�o tak niewielu – prawd� m�wi�c, nikt nie powinien tego pomys�y poprze� – bo biblijny kreacjonizm ma charakter teologiczny, religijny i mo�e by,� nauczany tylko na lekcjach religii. Obok ewolucjonizmu na lekcjach nauk przyrodniczych mo�na naucza� jedynie innej przyrodniczej koncepcji, kreacjonizmu naukowego. |
Asimov w proroczym natchnieniu maluje przysz�o��, jaka nast�pi, je�li kreacjonist�w wpu�ci si� do szk��: „Je�eli rz�d zdecyduje si� u�y� swojej policji i swoich wi�zie�, aby zapewni�, �e nauczyciele po�wi�c� tyle samo uwagi kreacjonizmowi co ewolucji, w nast�pnej chwili mo�e okaza� si�, �e ta sama si�a zostanie u�yta do ca�kowitej eliminacji teorii ewolucji ze szkolnego nauczania” (s. 21). Tym samym po�o�y si� – o czym ju� pisa�em – „fundament pod renesans barbarzy�stwa, pod legalnie kontrolowane i si�� wprowadzane nieuctwo, i w ko�cu pod totalitarn� kontrol� my�li i sumie�” (s. 21). Ostatecznie, przecie� ju� teraz wida�, co kreacjoni�ci wyrabiaj� u siebie: „w ko�cio�ach kongregacji kreacjonist�w wymaga si� kategorycznie wiary pod gro�b� ognia piekielnego. Wra�liwi m�odzi ludzie nauczeni, �e czeka ich Piek�o, gdy b�d� s�ucha� o teorii ewolucji, czyni� to bardzo niech�tnie, a je�li ju� si� na to zdecyduj�, to trudno im w ni� uwierzy�” (s. 20). Jedyny ratunek przed totalitarnym zagro�eniem my�li ze strony kreacjonist�w, to nie pozwoli� im cho�by przez minut� na propagowanie ich pogl�d�w. Pe�na wolno�� my�li i przekona� zostanie uratowana dopiero wtedy, gdy zamknie si� usta ostatniemu kreacjoni�cie. Wolno�� s�owa, prawdziwy pluralizm i niczym nie skr�powana konkurencja b�d� zagwarantowane tylko w�wczas, gdy w szko�ach b�dzie si� naucza� jedynie ewolucjonizmu.
Oczywisto�� ewolucjonizmu i nienaukowo�� kreacjonizmu
Istnienie kreacjonist�w jest tym bardziej nie do zniesienia, �e „naukowe �wiadectwa przekonuj�ce o wieku Ziemi i procesach ewolucyjnych s� dla naukowc�w oczywiste i mia�d��ce. Jakim sposobem ktokolwiek mo�e w nie w�tpi�?” (s. 11). Kto mo�e w�tpi� w co�, co jest oczywiste i mia�d��ce? Oczywi�cie, tylko chory umys�owo albo nieuk, a najpr�dzej chory umys�owo nieuk. W nauce istniej� r��ne teorie, ale „by� mo�e �adna teoria nie jest lepiej zbadana, solidniej przeegzaminowana, krytyczniej przeanalizowana i powszechniej akceptowana ni� teoria ewolucji” (s. 13). Je�li jednak tak dobrze jest z teori� ewolucji, to po co traci� czas na polemik� z kreacjonistami? A mo�e a� tak dobrze z t� teori� ewolucji to nie jest? Ale nie, precz zw�tpienia! Uczeni „maj� odmienne zdania o pewnych szczeg��ach teorii ewolucji [...]. Tym niemniej ca�kowicie akceptuj� samo istnienie procesu ewolucji” (s. 15). Paranoja, kt�rej ulegli kreacjoni�ci jest tym wi�ksza, �e „teori� ewolucji, mozolnie budowan� i rozwijan� przez ponad dwa stulecia w oparciu o badania naukowe, wspiera niezwyk�a ilo�� dowod�w i argument�w. Wszyscy biolodzy, bez wyj�tku, niezale�nie zupe�nie od swoich pozycji, akceptuj� oczywist� prawd�”
s. 10
(s. 24) o ewolucji. Wynika z tego, �e je�li kto� tej oczywistej prawdy, mozolnie budowanej przez ponad dwa stulecia nie akceptuje, to nie jest biologiem, nawet je�li sko�czy� studia z biologii i przez ca�e �ycie pracowa� w tej dziedzinie w jakiej� instytucji naukowej, jak np. prof. Dean H. Kenyon z San Francisco State University czy prof. Michael Behe z Lehigh University.
Na tle wspania�ej teorii ewolucji jak�e nikczemnie wygl�da kreacjonizm i sami kreacjoni�ci. Dyskwalifikuje ju� ich sam fakt, �e „kreacjoni�ci cz�sto podkre�laj�, �e ewolucja jest ‘jedynie teori�’” (s. 13). O teorii, kt�ra jest mozolnie budowana przez ponad dwa stulecia nie mo�na bezkarnie m�wi�, �e jest tylko teori�.
Co prawda, wiadomo, �e to teoria, ale za to jaka wspania�a! Tak wspania�a, �e a� trudno wym�wi� s�owo „teoria”. „W przeciwie�stwie do niej kreacjonizm nie jest teori�. Z punktu widzenia nauki nie ma �adnego �wiadectwa, kt�re by go wspiera�o – najmniejszego strz�pu” (s. 13). Spr�bujcie bowiem znale�� w pismach naukowych (tzn. ewolucjo�nistycznych, oczywi�cie!) cho�by najmniejszy strz�p �wiadectwa popieraj�cego kreacjonizm. Na pewno niczego takiego nie znajdziecie! Bo wiecie, czym jest kreacjonizm? Jest on „jedynie wiar� w stare legendy Bliskiego Wschodu” (s. 13). Co innego legendy, kt�re s� mozolnie budowane od 1859 roku, ale stare legendy maj�ce kilka tysi�cy lat na pewno nie mog� mie� nic wsp�lnego z prawd�! Zw�aszcza, �e „kreacjoni�ci, dla kontrastu, nie przedstawiaj� �adnych dowod�w na poparcie swoich pogl�d�w” (s. 25).
No to co w�a�ciwie przedstawiaj� kreacjoni�ci? Okazuje si�, �e ich „argumentacja jest jedynie negacj�” (s. 25). Gdyby proponowali teori� ewolucji, to by�oby wszystko w porz�dku, ale oni – prosz� sobie wyobrazi�! – „utrzymuj�, �e je�eli teoria ewolucji nie wyja�nia wyczerpuj�co wszystkiego, [to] jest to pow�d wystarczaj�cy do przyj�cia kreacjonizmu [...]. Wy�apuj� niedok�adno�ci, sprzeczno�ci i luki w argumentacji przemawiaj�cej za ewolucj�” (s. 25). Ups..., to znaczy, �e s� jakie� niedok�adno�ci, sprzeczno�ci i luki w argumentacji, przemawiaj�cej za ewolucj�? Je�li nawet s�, to s� bardzo malutkie, tak ma�e, �e ich nie ma.
Poza tym kreacjonistom wydaje si�, �e ewolucjonizm i kreacjonizm s� dwiema wzajemnie wykluczaj�cymi si� i uzupe�niaj�cymi pogl�dami na temat pochodzenia �ycia i jego form:
Nic bardziej b��dnego! Niestety, dali to sobie wm�wi� nawet ewolucjoni�ci. Dla przyk�adu znakomity krytyk kreacjonizmu, Douglas Futuyma, wypowiedzia� b��dn� my�l, id�c nieopatrznie i niepotrzebnie tym samym na r�k� kreacjonistom:
Asimov bardzo przekonuj�co obali� to przekonanie. „Je�eli idea ewolucji by�aby rzeczywi�cie nieodpowiednia, nie dawa�oby to mimo wszystko �adnych podstaw do przyj�cia pogl�du [kreacjonistycznego] [...]. Przecie� je�li po dok�adnych badaniach okaza�oby si�, �e nasza fizjologia reprodukcji nie jest ca�kowicie s�uszna, nie znaczy�oby to jeszcze wcale, �e dzieci przynoszone s� przez bociany. R�wnie dobrze mog� by� przecie� znajdywane w g��wkach kapusty lub przynoszone w czarnej lekarskiej torbie” (s. 25). Niestety, musz� zmartwi� naszych Czytelnik�w. Asimov nie wyja�ni�, czy jest zwolennikiem teorii kapu�cianej czy torbowej. Na pewno ewolucjonizm i kreacjonizm nie s� jedynymi mo�liwymi koncepcjami pochodzenia �ycia. Na pewno istniej� jeszcze jakie� inne teorie, czego dowodzi bez cienia w�tpliwo�ci niezwykle przekonuj�cy argument z g��wkami kapusty i lekarsk� torb�. Ale Asimov przeceni� zdolno�ci umys�owe swoich czytelnik�w (tak to bywa z geniuszami, �e zapominaj� o ograniczeniach umys�owych innych os�b) i nie wymieni� �adnej innej koncepcji opr�cz ewolucjonizmu i kreacjonizmu. Niestety, Asimov ju� zmar� i zabra� t� tajemnic� ze sob� do grobu. Ale nie martwmy si�! Ewolucjoni�ci maj� niejednego geniusza i pr�dzej czy p��niej dowiemy si� wszystkiego.
W ka�dym razie na pewno wiemy, �e „nauka to samokoryguj�cy si� proces, a naukowcy rzeczywi�cie zmieniaj� swoje pogl�dy. Robi� to jednak jedynie w oparciu o nowe fakty” (s. 25). A fakty nigdy nie b�d� przemawia�y za kreacjonizmem: kreacjoni�ci „musz� przedstawi� istotne fakty [...]. Nie trzeba tu m�wi�, �e tego nigdy nie b�d� w stanie dokona�” (s. 25). Uczeni (czyli ewolucjoni�ci) zmieniaj� wi�c swoje pogl�dy, ale nigdy nie zmieni� ich na inne, czyli kreacjonistyczne. Ewolucjoni�ci tak zmieniaj� te pogl�dy, �e pozostaj� zawsze przy pogl�dach ewolucjonistycznych. Je�li kto� nie rozumie, jak mo�na zmienia� pogl�dy nie zmieniaj�c ich, to po prostu nie rozumie istoty nauki.
Poza tym nie nale�y zapomina�, �e kreacjonizm jest prawie kompletnie pozbawiony tre�ci: „Za���my jednak, �e zamierzamy naucza� kreacjonizmu. Co b�dzie przedmiotem nauczania? Jedynie to, �e Stw�rca powo�a� do istnienia gotowy wszech�wiat i wszystkie gatunki? Tylko tyle? Nic wi�cej? �adnych szczeg���w?” (s. 26) Ten zarzut bezlito�nie obna�a nico�� publikacji kreacjonistycznych. We�my bowiem dla przyk�adu tak� ksi��k� Pajewskiego Stworzenie czy ewolucja? Jej autor bez przerwy, od pocz�tku do ko�ca, powtarza tylko jedno zdanie: Stw�rca powo�a� do istnienia gotowy wszech�wiat i wszystkie gatunki. Stw�rca powo�a� do istnienia gotowy wszech�wiat i wszystkie gatunki. Stw�rca powo�a� do istnienia gotowy wszech�wiat i wszystkie gatunki. Stw�rca powo�a�... itd. na wszystkich 220 stronach swej ksi��ki. To samo jest ze wszystkimi innymi ksi��kami kreacjonistycznymi. Wszystkie miel� bez przerwy to samo zdanie. Tylko tyle. Nic wi�cej. �adnych szczeg���w.
Co gorsza, powtarzaj�c ci�gle to samo zdanie dopuszczaj� si� „przeinacze� i fa�szerstw nauki” (s. 15), a „niedok�adno�ci [ewolucjonizmu] przedstawiaj� bardzo cz�sto w przekr�cony, uproszczony i ca�kowicie b��dny spos�b” (s. 25). Jak to mo�liwe, by powtarzaj�c tylko jedno zdanie – tylko tyle, nic wi�cej i �adnych szczeg���w – mogli jeszcze przeinacza� i fa�szowa� nauk�, a jej niedok�adno�ci przedstawia� w przekr�cony, uproszczony i ca�kowicie b��dny spos�b? A, w�a�nie! Pewnie nie wiecie? Zapomnieli�cie ju�, co to jest Armia Mroku. Jak si� niesie Biblie wysoko nad g�owami, to nie takie rzeczy s� mo�liwe!
Je�li jaki� kreacjonista przedstawia si� jako profesor, to nie wierzcie w to, bo prace kreacjonist�w „pisane s� przez ludzi, kt�rzy nie maj� za sob� najmniejszego dorobku naukowego” (s. 17). A my dodajmy, �e nie maj� oni najmniejszego dorobku naukowego tak�e i przed sob�, i obok siebie, i nad sob�, i pod sob�. A sk�d to wiadomo? Cytowali�my ju� odpowied� na to pytanie: „Nie trzeba tu m�wi�, �e tego nigdy nie b�d� w stanie dokona�” (s. 25). A skoro nie trzeba tu m�wi�, to czas ko�czy�. Nie ma rady.
Mieczys�aw Pajewski
www.creationism.org.pl
[1] Wszystkie odno�niki o tej postaci odnosz� si� do ksi��ki Isaaka Asimova, B��dz�cy umys�, Pandora, ��d� 1995.
[2] Richard Dawkins, �lepy zegarmistrz czyli, jak ewolucja dowodzi, �e �wiat nie zosta� zaplanowany, Biblioteka My�li Wsp��czesnej, PIW, Warszawa 1994, s. 490.
[3] Pajewski, Stworzenie czy ewolucja?, s. 158.
[4] Douglas J. Futuyma, Science on Trial, Pantheon Books, New York
1983, s. 197.