Zbyszek Matuszewski (oprac.), "Kto zebrze zabrał paski?" (2005)

http://www.racjonalista.pl/index.php/s,38/t,5374

Ewolucja
Kto zebrze zabrał paski? (27-09-2005)

Fragmenty DNA pobrane z muzealnych eksponatów wymarłego około 100 lat temu gatunku kwaggi pozwoliły odkryć wiele niespodziewanych informacji o wpływie epoki lodowcowej, a także o ścieżkach ewolucji gatunków.

Kwagga, wymarły gatunek zebry stepowej Equus quagga, w przedniej części przypominał zebrę i miał pasy, ale z tyłu bardziej podobny był do konia - szczególnie jak chodzi o kolor i fakturę futra. Dwadzieścia lat temu analizy DNA tego gatunku były pierwszymi w dziedzinie badań DNA wymarłych zwierząt. Wtedy też wystartował projekt "Quagga Breeding Project" mający na celu odtworzenie i przywrócenie do życia tego gatunku na podstawie DNA.

Obecnie naukowcy z Uniwersytety w Yale, Smithsonian Institute i Instytutu Antropologii Ewolucyjnej im. Maxa Plancka zbadali ponownie próbki DNA z zachowanych szczątków.
"Teraz dzięki technologicznemu postępowi w tej dziedzinie zrewidowaliśmy historię i użyliśmy podejścia polegającego na badaniu poziomów populacji do znalezienia odpowiedzi na pytania poprzez zanalizowanie większych fragmentów DNA pochodzących z wielu źródeł." powiedział Gisella Caccone, starszy badacz naukowy w Departamencie Ekologii i Biologii Ewolucyjnej w Yale.

Frederick York

Jedyny okaz kwaggi jaki kiedykolwiek został sfotografowany. Zdjęcie pochodzi z circa 1870 roku

Zdjęcie: Frederick York

W przeszłości kwaggi były opisywane albo jako gatunki albo podgatunki zebry stepowej. Naukowcy zadawali pytanie jak i kiedy kwaggi wyodrębniły się z pokrewnych im koni, zebr i osłów. Porównywali oni genetykę, kolor futra i zachowania żyjących zebr z wymarłymi gatunkami.

Obecnie badania DNA z preparatów z 13 muzeów pokazały, że kwagga wyodrębniła się z zebry stepowej około 120 do 290 tysięcy lat temu, podczas epoki lodowcowej. Wyniki te sugerują, że kwagga pochodzą z populacji zebr, która została odizolowana od innych grup i wtedy odrębna budowa ciała oraz kolor wyewoluował bardzo szybko. Dzięki temu wiemy, że epoka lodowcowa była ważna i miała duży wpływ nie tylko w Europie oraz Ameryce Północnej, ale także w Afryce.

"Nagła ewolucja koloru futra kwaggi może być wyjaśniona jako zaburzenie przepływu genów spowodowane geograficzną izolacją, adaptacją do bardziej suchych warunków lub kombinacją oby tych sił" powiedział Caccone.

[opracował Zbyszek Matuszewski]

Źródło:
Janet Rettig Emanuel, How a zebra lost its stripes: Rapid evolution of the quagga, EurekAlert!, 26.09.2005